Yapay Zekâ · · 9 dk
Yapay zekâ asistanı kurmanın maliyeti: 2026 Türkiye tablosu
Kurulum bütçesi kadar aylık işletme maliyeti de kararı belirliyor. İki maliyet kalemini de gerçek rakamlarla ve geri dönüş hesabıyla açtık.
Kurum verisiyle çalışan bir yapay zekâ asistanının kurulumu Türkiye’de ₺95.000’den başlıyor ve kapsamına göre ₺250.000’e kadar çıkıyor. Buna ek olarak model kullanımı, altyapı ve bakım için aylık ₺6.000–₺35.000 arası bir işletme maliyeti oluşuyor. Kararı belirleyen kalem çoğunlukla kurulum değil, bu aylık gider.
Yapay zekâ projelerinde en sık yapılan planlama hatası, bütçeyi tek seferlik bir yazılım gideri gibi görmek. Asistanlar canlıya alındıktan sonra her sorguda maliyet üretir. Aşağıda iki kalemi de ayrı ayrı, gerçek proje verilerine dayanan aralıklarla açıyoruz.
Kurulum maliyeti neyden oluşuyor?
| Kalem | Süre payı | Not |
|---|---|---|
| Süreç analizi ve fizibilite | %10–15 | Hangi sürecin otomasyona değdiğinin ölçülmesi |
| Veri hazırlığı ve tekilleştirme | %30–45 | Projelerin en uzun ve en çok küçümsenen adımı |
| RAG mimarisi ve entegrasyon | %20–30 | Arama katmanı, yetkilendirme, kaynak gösterimi |
| Arayüz ve mevcut sisteme bağlanma | %10–20 | Web, Slack, WhatsApp veya iç panel |
| Doğruluk testi ve iyileştirme | %10–15 | Gerçek sorularla ölçüm, hata analizi |
Tablodaki en kritik satır ikincisi. Dokümanlarınız dağınık, mükerrer ve güncel değilse projenin yarısı burada geçer. Bunu kısaltmanın yolu yok; ama küçük bir kapsamla başlayarak maliyeti kontrol altında tutmak mümkün.
Aylık işletme maliyeti: neye göre değişiyor?
Aylık gider üç bileşenden oluşur: model kullanımı (token), altyapı (vektör veritabanı, sunucu, log) ve bakım. Model tarafında maliyeti belirleyen değişkenler şunlar:
- Günlük soru sayısı — en doğrudan etkileyen değişken.
- Her soruda modele gönderilen bağlam uzunluğu; iyi kurulmuş bir arama katmanı bunu belirgin biçimde kısaltır.
- Model seçimi: rutin sınıflandırma işleri için küçük model, karmaşık analiz için büyük model kullanan kademeli mimari maliyeti ciddi oranda düşürür.
- Önbellekleme: tekrar eden sorularda ve sabit sistem talimatlarında önbellek kullanımı doğrudan tasarruf üretir.
| Ölçek | Günlük soru | Aylık işletme |
|---|---|---|
| Pilot / tek departman | 50–150 | ₺6.000 – ₺12.000 |
| Şirket içi yaygın kullanım | 300–800 | ₺12.000 – ₺22.000 |
| Müşteriye açık destek asistanı | 1.500+ | ₺22.000 – ₺35.000 |
Bu aralıklar model kullanımını, altyapıyı ve rutin bakımı kapsar. Kademeli model mimarisi ve önbellekleme uygulanmayan projelerde aynı hacim için maliyetin iki katına çıktığını gördük; bu yüzden mimari kararı doğrudan bir bütçe kararıdır.
Geri dönüş hesabı nasıl yapılır?
Yapay zekâ projesinin geri dönüşü üç kalemden gelir: kazanılan süre, azalan hata maliyeti ve karşılanabilen ek talep. Hesabı somutlaştırmak için basit bir formül kullanıyoruz:
- Otomasyona alınacak işin haftalık toplam süresini ölçün (kişi × saat).
- Bu sürenin saatlik maliyetini şirket ortalamasıyla çarpın; aylık tutarı bulun.
- Asistanın işi ne oranda üstlenebileceğini gerçekçi tahmin edin — ilk yıl için %40–70 bandı sağlıklıdır, %100 değil.
- Aylık kazancı hesaplayın ve aylık işletme maliyetini düşün.
- Kurulum bütçesini net aylık kazanca bölün; çıkan sayı geri dönüş süreniz (ay) olur.
Ölçtüğümüz projelerde geri dönüş süresi tipik olarak 7–14 ay arasında çıkıyor. 20 ayın üzerine çıkan bir hesap, genellikle yanlış sürecin seçildiğini gösterir; bu durumda kapsamı daraltmak doğru karardır.
Pilotla başlamak neden daha ucuz?
Tek departmanla, tek süreçle ve sınırlı doküman setiyle başlayan bir pilot 4–6 haftada canlıya alınabiliyor. Pilotun iki faydası var: gerçek kullanım verisiyle aylık maliyeti ölçebiliyorsunuz ve yönetimi ikna etmek için tahmin değil, ölçüm sunuyorsunuz.
Pratikte en sık işe yarayan pilot, şirket içi dokümanlarla çalışan bir destek asistanı oluyor: tek departman, sınırlı doküman seti, net bir başarı ölçütü. Kapsam ancak bu ölçüm alındıktan sonra genişletilmeli.
Veri güvenliği ve KVKK tarafı
Kurum verisi modele gönderiliyorsa üç başlık baştan netleşmeli: verinin hangi bölgede işlendiği, sağlayıcının veriyi eğitimde kullanıp kullanmadığı ve erişim yetkilerinin asistan katmanında da geçerli olup olmadığı. Üçüncüsü en sık atlanan başlık: bir çalışanın normalde göremeyeceği belgeyi asistan üzerinden görebiliyorsa yetkilendirme yanlış kurulmuş demektir.
Sık sorulan sorular
- Yapay zekâ asistanı kurmak ne kadar sürer?
- Tek süreç ve sınırlı doküman setiyle bir pilot 4–6 haftada canlıya alınıyor. Çok departmanlı, entegrasyonlu kurumsal kurulumlar 8–12 hafta sürüyor.
- Hazır chatbot çözümü yerine neden özel kurulum?
- Hazır çözümler genel sorulara iyi yanıt verir; şirketinize özel doküman, fiyat ve süreç bilgisi gerektiren sorularda yetersiz kalır. Ayrıca belirleyici olan yetkilendirme: kimin hangi bilgiyi görebileceğini yalnızca kurum verisine bağlı özel mimari doğru yönetir.
- Aylık maliyeti nasıl düşürebilirim?
- Üç kaldıraç var: kademeli model kullanımı (basit işlere küçük model), arama katmanını iyileştirerek gönderilen bağlamı kısaltmak ve tekrar eden sorularda önbellekleme. Üçü birlikte uygulandığında aynı hacimde belirgin bir tasarruf sağlanıyor.
- Verilerimiz model eğitiminde kullanılır mı?
- Kurumsal API kullanımında sağlayıcılar genellikle veriyi eğitimde kullanmaz, ancak bu sözleşmeye ve seçilen plana bağlıdır. Projeye başlamadan önce bu maddeyi ve verinin işlendiği bölgeyi yazılı olarak netleştiriyoruz.
- Geri dönüş süresi ne kadar?
- Ölçtüğümüz projelerde tipik olarak 7–14 ay. 20 ayın üzerine çıkan hesaplarda genellikle yanlış süreç seçilmiştir; kapsamı daraltmak gerekir.
